Rutewka – co to za roślina i jak ją uprawiać. Gatunki, odmiany i wymagania

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Rutewki mają charakterystyczne pierzaste kwiaty, złożone z pręcików. To byliny, które docenią wilgotne zakątki ogrodu.
Rutewki mają charakterystyczne pierzaste kwiaty, złożone z pręcików. To byliny, które docenią wilgotne zakątki ogrodu. Katarzyna Laszczak
Rutewki coraz częściej pojawiają się w sprzedaży. Podpowiadamy, jak uprawiać te atrakcyjne rośliny i jakie gatunki wybrać.

Rutewka (Thalictrum) to dość spory rodzaj roślin – liczy on kilkaset gatunków. Niektóre z nich rosną dziko w Polsce, co sprawia, że są bardzo dobrze przystosowane do klimatu i warunków. Należy do nich rutewka orlikolistna, żółta, mniejsza, wąskolistna oraz pojedyncza. Wprawdzie nie wszystkie z dzikich rutewek trafiły do uprawy, jednak niektóre to piękne rośliny ozdobne, które warto wykorzystać w ogrodzie.

Jak wyglądają rutewki

Rutewki różnią się wyglądem w zależności od gatunku. Ale łączy je to, że są wysokie (ponad 1,5 m), mają mocno podzielone liście, czasem nawet pierzaste. Tworzą one kępy, z których wyrastają wysokie, często niemal nagie łodygi. Na ich końcach wyrastają kwiaty. Ich charakterystyczną cechą jest to, że nie mają płatków korony, a nawet jeśli się pojawiają, to szybko opadają. Kwiaty składają się głównie z pręcików. Dzięki temu wyglądają jak puszyste pompony. Zebrane są one w bardziej okazałe kwiatostany. Ponieważ łodygi wyglądają delikatnie, kwitnące rutewki wyglądają, jakby nad rośliną unosiła się różowa, biała lub żółtawa chmurka. Rutewki kwitną od maja/czerwca do lipca/sierpnia (zależy to od gatunku i odmiany).

Ozdobne gatunki rutewek

W uprawie ogrodowej można najczęściej spotkać pięć gatunków rutewek, czyli rutewkę orlikolistną, rutewkę delavaya oraz niekiedy rutewkę żółtą, rutewka Thalictrum rochebrunianum oraz rutewkę Elin.

Rutewka orlikolistna

Rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegiifolium) jest wyjątkowo piękną i okazałą byliną. To gatunek rodzimy. Jej liście mają lekko niebieskawe zabarwienie, a kształtem przypominają liście popularnej ogrodowej rośliny – orlika (stąd właśnie jej nazwa). I, podobnie jak liście orlików, zamierają późnym latem lub na początku jesieni. Kwiaty rutewki orlikolistnej wyglądają jak pomponiki, a pojawiają się na szczytach długich łodyg, niemal pozbawionych liści. Najczęściej odmiany uprawne mają kwiaty w różnych odcieniach różu. Mają delikatny, przyjemny zapach. Rutewki orlikolistne, w zależności od warunków uprawy, mogą dorastać do 120-150 cm wysokości, choć są też niższe odmiany.

Rutewka orlikolistna ma pierzaste kwiaty - białe, różowe lub fioletowe.
Rutewka orlikolistna ma pierzaste kwiaty - białe, różowe lub fioletowe. Katarzyna Laszczak

Ciekawe odmiany rutewki orlikolistnej

Ten gatunek rutewki ma odmiany ozdobne, różniące się m.in. kolorem kwiatów oraz wysokością. Do popularnych odmian należy np.:

  • rutewka orlikolistna Purpureum – o intensywnie fioletowych kwiatach, dorasta do 150 cm wysokości;
  • rutewka orlikolistna Nimbus White – kwitnie na biało, a jej dodatkową zaletą są bardzo ciemne pędy; dorasta do 70 cm wysokości;
  • rutewka orlikolistna Nimbus Pink – podobnie jak Nimbus Pink ma ciemne pędy i jest karłowa, ale kwitnie na różowo;
  • rutewka orlikolistna Black Stokings – to odmiana wysoka (120-180 cm) o bardzo ciemnych pędach i różowych kwiatach.
Liście tego gatunku rutewki przypominają liście orlików. Liście wszystkich rutewek tworzą kępy, z których wyrastają wysokie łodygi z kwiatami.
Liście tego gatunku rutewki przypominają liście orlików. Liście wszystkich rutewek tworzą kępy, z których wyrastają wysokie łodygi z kwiatami. Katarzyna Laszczak

Rutewka Delavaya

Rutewka Delavaya (Thalictrum delavayi) pochodzi z Chin. Jest zwana także rutewką dwuskrzydłową. Ma delikatniejszy pokrój niż rutewka orlikolistna. Kwiaty i liście ma drobniejsze od niej, ale może wyższe pędy kwiatostanowe (dorastają 150 a nawet 200 cm). Ta rutewka kwitnie wyjątkowo obficie, tworząc „burzę kwiatów”. Rutewka Delavaya kwitnie w lipcu i sierpniu.

Kwiaty rutewki Delavaya najczęściej są różowe, ale odmiana Splendide White – kwitnie na biało. Z tego gatunku warto też zwrócić uwagę na rutewkę Hewitt`s Double – to odmiana o różowych kwiatach, u której część pręcików jest przekształcona w płatki. Dzięki temu kwiaty wyglądają wyjątkowo pięknie i okazale. Prawdziwym gigantem z tego gatunku jest rutewka Anne – dorastająca do ponad 200 cm wysokości.

Kwiaty tej odmiany rutewki Delavaya są pełne i wyglądają wyjątkowo dekoracyjnie.
Kwiaty tej odmiany rutewki Delavaya są pełne i wyglądają wyjątkowo dekoracyjnie. Epibase - wikimedia.commons CC BY-SA 3.0

Licencja CC BY-SA 3.0

Rutewka Elin i rutewka Rochebrunianum

Warto też zwrócić uwagę na rutewkę Elin oraz rutewkę o łacińskiej nazwie Thalictrum rochebrunianum. Rutewka Elin to odmiana mieszańcowa, która wraz z rutewką _Thalictrum rochebrunianum _stanowią prawdziwe ogrodowe olbrzymy – dorastające do ponad 200 cm. Będą one prawdziwą ozdobą letnich ogrodów.

Ten gatunek rutewki, choć wysoki, może obejść się bez podpór.
Ten gatunek rutewki, choć wysoki, może obejść się bez podpór. Echoforsberg from Anchorage, USA - wikimedia.commons CC BY-SA 2.0

Licencja CC BY-SA 2.0

Rutewka żółta

Do grona ozdobnych rutewek można też zaliczyć rutewkę żółtą (Thalictrum flavum). W przeciwieństwie do innych gatunków, za to zgodnie z nazwą, kwitnie ona przede wszystkim na żółto (z czasem jaśnieje i jej kwiaty przybierają biało-kremowy odcień). Należy do gatunków dziko rosnących w Polsce. Kwitnie i lipcu i sierpniu i ma przyjemny zapach.

Rutewka żółta ładnie pachnie i rośnie dziko w Polsce. Można ją też uprawiać w ogrodach.
Rutewka żółta ładnie pachnie i rośnie dziko w Polsce. Można ją też uprawiać w ogrodach. NobbiP - wikimmedia.commons CC BY-SA 3.0

Licencja CC BY-SA 3.0

Jak uprawiać rutewkę orlikolistną, Delavaya i inne – podstawowe wymagania uprawowe

Rutewki są łatwe w uprawie, ale pamiętajmy, że nie będą kwitły w głębokim cieniu, ani na suchej ziemi. Wszystkie rutewki najlepiej rosną w słońcu lub półcieniu. Wymagają one żyznego, próchniczego i stale wilgotnego podłoża o przynajmniej lekko kwaśnym odczynie. Oznacza to, że można je sadzić w pobliżu oczek wodnych, stawów itp. lub trzeba regularnie podlewać. Zasada jest prosta – im więcej słońca, tym więcej wilgoci.

Rutewki lubią żyzną ziemię, dobrze jest je regularnie zasilać kompostem. Jeśli chcemy je posadzić w bardziej suchym miejscu, trzeba pamiętać o regularnym podlewaniu.

Rutewki dobrze rosną z nasion (wysiewanych wiosną), często też same rozsiewają się w ogrodzie. Warto pamiętać o ich rozsadzaniu i odmładzaniu – robi się to późnym latem lub wczesną jesienią, kiedy roślina przekwitnie.

Warto też pamiętać, że rutewki późno schodzą – miejsce ich sadzenia warto oznaczyć np. patyczkiem, żeby ich nie uszkodzić podczas wiosennych prac w ogrodzie. Większość też, ze względu na wysokość, wymaga podpór (to tym ważniejsze, że ich łodygi są puste w środku) – wyjątkiem jest rutewka Thalictrum rochebrunianum, która może sobie radzić bez palikowania.

Podstawowe gatunki rutewek są odporne na mróz, jednak odmiany ozdobne, w chłodniejszych regionach Polski mogą wymagać zabezpieczenia przez zimnem - warto je okryć stroiszem (iglastymi gałązkami). Do rutewek wymagających zimowego okrycia należy np. rutewka Delavaya Hewitt`s Double.

Uwaga: rutewki są trujące

Wszystkie rutewki zawierają toksyczne związki i są trujące. Uważajmy więc na nie w ogrodach, w których bawią się dzieci.

Rutewki i ruta

Rutewki i ruta pospolita (Ruta graveolens) należą do różnych rodzajów roślin. Jednak mają podobny pokrój – zarówno liści, jak i pędów i kwiatów. To podobieństwo oddano nie tylko w polskiej nazwie, ale również potocznej angielskiej – meadow-rue, czyli ruta łąkowa.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie