Jak uprawiać jeżyny w ogrodzie i jak wykorzystać ich owoce

Mateusz Cymański
Jeżyny nie mają dużych wymagań, za to owocują przez całe lato.
Jeżyny nie mają dużych wymagań, za to owocują przez całe lato. Jennifer1107 - pixabay.com
Jeżyny (ostrężyny) są niezwykle łatwe w uprawie i dostarczają smacznych i zdrowych owoców. Radzimy jak uprawiać jeżyny i jak warto je wykorzystać.

Jeżyny są krzewami należącymi do rodziny różowatych. W stanie naturalnym występują na terenie całej Europy. Obecnie można wyróżnić około 70 gatunków tych roślin, niektóre z nich osiągają wysokość pięciu metrów.
Niezależnie od gatunku, wszystkie jeżyny tworzą jadalne, jednonasienne, owoce o słodkawym bądź kwaśnym smaku.

Uprawa jeżyn w ogrodzie

Jeżyny (ostrężyny) powinny być sadzone w miejscach dobrze nasłonecznionych i osłoniętych przed silnymi podmuchami wiatru. Najodpowiedniejsza do ich uprawy jest wilgotna gleba próchnicza. Powinna być przepuszczalna i mieć lekko kwaśny odczyn.

Młode sadzonki można wkopywać do gruntu w okresie wiosennym, obsypując je kilkucentymetrową warstwą gleby. Przez pierwsze kilka tygodni, należy delikatnie nawadniać ziemie, co pomoże w ukorzenianiu się roślin. Aby zapewnić jeżynom możliwość swobodnego i intensywnego wzrostu, należy sadzić je w odległości półtora metra od siebie.

Pielęgnacja i przycinanie jeżyn

Dorosłe jeżyny nie wymagają podlewania. Jednak należy je nawozić raz do roku. Najlepszymi do tego celu są wieloskładnikowe odżywki.

Warto również pamiętać o przycinaniu niechcianych przyrostów oraz o usuwaniu pędów, które zakończyły swoje owocowanie. Najlepszym miesiącem na rozpoczęcie prac pielęgnacyjnych jest koniec lata, kiedy krzew kończy swoje owocowanie.

Owoce jeżyn są smaczne na surowo, świetnie nadają się również na przetwory.
Owoce jeżyn są smaczne na surowo, świetnie nadają się również na przetwory. Timelesssbronze - pixabay.com

Wykorzystanie jeżyn

Jeżyny znajdują swoje szerokie zastosowanie w kuchni. Świetnie nadają się jako dodatek do zimnych deserów, ciast oraz naleśników. Składniki zawarte w owocach tych roślin mają ponadto właściwości lecznicze. Z tego względu jeżyny są wykorzystywane do sporządzania naparów o działaniu uspokajającym i regulującym proces trawienia tłustych pokarmów.

Sprawdź też: Dlaczego warto jeść gruszki

Herbata z owoców jeżyny jest szczególnie polecana dla kobiet w okresie przekwitania, ponieważ łagodzi występowanie zaburzeń nerwowych. Z kolei napar z liści stosowany jest do łagodzenia objawów anginy, przeziębienia oraz chorób dróg oddechowych. Ususzone liście stosuje się również, jako dodatek do ciepłych kąpieli. Zawarte w nich związki mineralne działają kojąco na skórę, łagodzą podrażnienia, wypryski i wzmacniają organizm.

Jeżyny są dość odporne na choroby i szkodniki, choć zdarza się, że atakują je mszyce oraz przędziorki. Jednak najbardziej dokuczliwym i „wyspecjalizowanym” właśnie w jeżynach jest szpeciel jeżynowiec (Acalitus essigi) , zwany też przebarwiaczem jeżynowym. To niewielkie roztocze (mierzące od 0,12 do 0,18 mm długości) żywi się sokami wysysanymi z różnych części jeżyn, w tym owoców. Niestety jego ślina jest toksyczna i sprawia, że owoce nie dojrzewają prawidłowo i są niesmaczne.

Jeśli więc nasze jeżyny pomimo upływu czasu pozostają twarde i czerwone, a nawet zielone, to niestety mamy do czynienia ze szpecielem. Bardzo charakterystyczne jest też to, że zaatakowana mogła zostać tylko część owocu – wtedy jeżyny mają czerwone albo zielonkawe przebarwienia, przypominające mozaikę. Stąd też inna nazwa tego szkodnika – przebarwiacz jeżynowy.

Jeśli jeżyny nie dojrzewają wcale, albo poszczególne owoce przebarwiają się i dojrzewają nierównomiernie, to znaczy, że zostały zaatakowane przez szpeciela
Jeśli jeżyny nie dojrzewają wcale, albo poszczególne owoce przebarwiają się i dojrzewają nierównomiernie, to znaczy, że zostały zaatakowane przez szpeciela jeżynowca. Takich owoców nie należy jeść (są zresztą twarde i niesmaczne). Gregdub88b - pixabay.com

Niestety zwalczanie szpecieli jest trudne. Ponieważ szpeciele zimują na pędach (w łuskach pąków i stożkach wzrostu), jeżyny trzeba regularnie przycinać, a ścięte pędy niszczyć. Nie wolno też pozostawiać owoców na krzewach. UWAGA: ani zarażonych owoców ani pędów nie dajemy na kompost.

Obecnie nie ma środków chemicznych przeznaczonych do zwalczania szpecieli (stosowany kiedyś akarycyd Omite został wycofany).

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie