Lilak zwany bzem. Jak uprawiać ten piękny krzew?

Anna Mikos
Lilak zwany bzem to krzew, bez zapachu którego trudno wyobrazić sobie wiosnę. Warto go posadzić w ogrodzie, bo jest niezwykle łatwy w uprawie.
Lilak zwany bzem to krzew, bez zapachu którego trudno wyobrazić sobie wiosnę. Warto go posadzić w ogrodzie, bo jest niezwykle łatwy w uprawie. Katarzyna Laszczak
Lilak należy do rodziny oliwkowatych. Piękne, intensywnie pachnące kwiaty tych roślin zna chyba każdy. Tradycyjnie, choć nieprawidłowo lilak nazywany jest bzem.

Lilak, znany jako bez

Lilaki są jednymi z najbardziej cenionych i popularnych krzewów uprawianych w ogrodach. Rośliny te pochodzą rejonu Turcji, Bałkanów i Bliskiego Wschodu. Dorastają do 6-7 metrów wysokości oraz mogą rozrastać się do 5 metrów szerokości. Ich kwiaty, zebrane w wiechy osiągające długość do 25 cm, mają kolory od różnych odcieni fioletowego, przez różowy, aż do białego.

Uprawianych jest kilkaset odmian bzów, różniących się wielkością krzewów, barwą i kształtem liści oraz kolorem kwiatów. Najbardziej cenione są odmiany o kwiatach dwukolorowych i dużych, ciemnych liściach. Kwiaty pojawiają się od maja do lipca i wytwarzają intensywny, słodki aromat wykorzystywany do produkcji perfum - doskonale sprawdzają się jako kwiaty cięte. Drewno lilaków jest niezwykle twarde i często używane do budowy instrumentów muzycznych.

Lilaki - krzewy bardzo łatwe w uprawie

Najłatwiejsze w uprawie są lilaki zwyczajne, nieco trudniejsze odmiany szlachetne, chociaż w przypadku tych roślin trudno mówić o jakichkolwiek trudnościach - bzy to jedne z najmniej wymagających ogrodowych krzewów. Mogą rosnąć w ubogich glebach, nie potrzebują wiele wilgoci, są odporne na mróz i suszę. Lilaki najlepiej sadzić w miejscach słonecznych, bo wówczas kwitną najbujniej, jednak dobrze czują się także na stanowiskach półcienistych.

Praktycznie jedynym kłopotem w pielęgnacji tych roślin jest konieczność usuwania odrostów korzeniowych, do których tworzenia mają tendencję - należy je systematycznie wycinać, by nie osłabiać roślin. Lilaki można sadzić nie tylko pojedynczo lub w grupach, lecz także rzędem wzdłuż ogrodzeń lub w formie żywopłotu - można swobodnie ścinać kwitnące pędy bez żadnej szkody dla rośliny.

Jak pielęgnować lilaki

Lilaki to rośliny wyjątkowo łatwe w uprawie, bez specjalnych wymagań. Są wytrzymałe na mrozy i suszę, zatem praktycznie nie wymagają podlewania (poza okresami długotrwałej suszy).

  • Stanowisko - słoneczne lub półcieniste (najlepiej kwitną w miejscach słonecznych).
  • Podłoże - odmiany zdziczałe i półogrodowe bez wymagań - mogą rosnąć w ubogiej, średnio wilgotnej glebie. Odmiany szlachetne wolą glebę żyzną, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.
  • Cięcie - koniecznie tuż po przekwitnięciu. Nie należy dopuszczać do zawiązywania nasion, gdyż osłabiają i szpecą roślinę. Nie należy też ciąć później, bo lilaki zawiązują pąk kwiatowe latem. Jeśli przytniemy krzewy jesienią lub wiosną - nie zakwitną.
  • Choroby i szkodniki - lilaki są odporne na szkodniki i choroby. Najczęściej atakują je mszyce, tarczniki i gąsienice - zwalczanie polega na opryskiwaniu roślin insektycydami lub preparatami naturalnymi np. wyciągiem z czosnku lub skrzypu polnego. W deszczowe lato lilaki czasami zapadają na mączniaka prawdziwego. W takim przypadku należy stosować standardowe opryski fungicydami. Ryzyko infekcji wielokrotnie zmniejsza sadzenie roślin na stanowiskach przewiewnych i dobrze nasłonecznionych.
  • Nawożenie - nawozami wieloskładnikowymi, raz w roku, po kwitnieniu lub dwiema małymi dawkami wczesną wiosną i po kwitnieniu.

Dlaczego bez lilak nie kwitnie?

Gdy krzew nie obsypuje się wiosną lub latem kwiatami (w zależności od odmiany), przyczyny mogą być trzy:

  • rośnie w zbyt głębokim cieniu,
  • w poprzednim roku został przycięty za późno po kwitnieniu, przez co usunięte zostały zalążki nowych pąków,
  • zbyt obfite nawożenie, zwłaszcza nawozami azotowymi, prowokujące rośliny do silnego rozrostu, co hamuje wytwarzanie kwiatostanów.

Należy pamiętać, że młode lilaki kwitną pierwszy raz najczęściej po dwóch latach od posadzenia, a niektóre odmiany nawet po pięciu.

Odmiany lilaków do ogrodu

  • Lilak pospolity (lilak zwyczajny) - pochodzi z rejonów Półwyspu Bałkańskiego. W Polsce uprawiany powszechnie. Często można spotkać okazy zdziczałe. Szeroko rozgałęziający się krzew osiągający wysokość 7 m. Ma ciemnozielone, owalne liście długości ok. 12 cm, obustronnie nagie. Kwiaty niebieskawo-fioletowe, o przyjemnym zapachu, zebrane w wiechy o długości ok. 15 cm.
  • Lilak Josiki (lilak węgierski) - jego naturalne środowisko to obszar Węgier, Karpat Wschodnich i Bałkany. Krzew o ładnie uformowanych, wzniesionych gałęziach, dorastający do 4 m wysokości. Rośnie powoli, co jest rzadkością wśród lilaków wysokich - rocznie przyrasta ok. 30 cm. Ma drobne, dekoracyjne, ciemnozielone liście do 6 cm długości i silnie pachnące, ciemnofioletowe kwiaty, zebrane w gęste, wąskie, wyprostowane wiechy osiągające 20 cm długości. Kwitnie bardzo obficie w pierwszej połowie czerwca.
  • Lilak drobnolistny - miniaturowa odmiana dorastająca do około 1,5 m wysokości i szerokości. Ma delikatne gałązki i drobne, owalne listki. Kwiaty mają kolor ciemnoróżowy, intensywnie pachną. Kwitnie w maju, jednak pojedyncze kwiaty pojawiają się aż do jesieni. Jest to jeden z najbardziej wymagających lilaków. Preferuje żyzne, średniowilgotne podłoże o odczynie lekko zasadowym oraz stanowiska słoneczne i ciepłe, osłonięte od mroźnych wiatrów zimą.
  • Lilak chiński - krzew dorastający do 5 m wysokości, o szerokim, zaokrąglonym kształcie. Ma dekoracyjne, eliptyczne liście. W zależności od odmiany kwiaty mają rozmaite odcienie różu. Zebrane są w duże, luźne wiechy i wyjątkowo intensywnie pachną.
  • Lilak japoński (lilak amurski) - potocznie zwany lilakiem żyłkowatym. W zależności od prowadzenia może przybrać formę wysokiego krzewu o wyprostowanych gałęziach lub małego drzewa. Dorasta do 5 m wysokości. Kwitnie dopiero pod koniec czerwca i w lipcu białymi lub kremowymi kwiatami. Przyciąga roje pszczół, gdyż kwiaty są miododajne - produkują duże ilości nektaru.
  • Lilak Meyera - sztucznie skrzyżowany gatunek miniaturowy. Tworzy zwarty krzew dorastający do 1,5 m wysokości i przyrastający ok. 10 cm rocznie. Kwitnie bardzo obficie. Kwiaty intensywnie pachną, są koloru lila-różowego, pojedyncze i zebrane w dekoracyjne wiechy. Kwitnie na przełomie maja i czerwca. Najlepiej czuje się na stanowiskach słonecznych. Ładnie wygląda sadzony w grupach.
  • Lilak ottawski (lilak kanadyjski) - gatunek skrzyżowany sztucznie przez Izabelę Preston z Ottawy w roku 1920. Dorasta do 3 m wysokości. Kwitnie w maju fioletowymi kwiatami i ma ozdobne liście. Wyróżnia go brak odrostów korzeniowych, co sprawia, że jest jeszcze mniej kłopotliwy w uprawie od większości lilaków.
Niektóre odmiany lilaków doskonale nadają się na żywopłoty.
Niektóre odmiany lilaków doskonale nadają się na żywopłoty. KL

Jak zbudować dom i się nie rozwieść? Zobacz 3 sposoby NA

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie