Czarny bez - krzew o wielu cennych właściwościach

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Czarny bez ma wiele zalet i jest bardzo łatwy w uprawie. Kiedyś był wręcz nazywany "bzem aptekarskim", ale ma znacznie więcej zastosowań.
Czarny bez ma wiele zalet i jest bardzo łatwy w uprawie. Kiedyś był wręcz nazywany "bzem aptekarskim", ale ma znacznie więcej zastosowań. KL
Czarny bez jest okazałym krzewem. Dekoracyjne biało-żółte baldachowate kwiaty zdobią go w maju i czerwcu, w sierpniu i wrześniu przychodzi czas na błyszczące, czarnofioletowe owoce.

Uprawa i wymagania czarnego bzu

Czarny bez (Sambucus nigra) jest krzewem liściastym, dorastającym od 3 do 6 metrów. Jest wyjątkowo łatwy w uprawie, odporny na niesprzyjające warunki (w tym zanieczyszczenie powietrza), często też występuje dziko, na obrzeżach lasów, czy przy drogach.

Dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych, a także półcienistych, a nawet podmokłych. Nie lubi tylko przesadzania. Ma też niewielkie wymagania glebowe, choć najlepiej rośnie na żyznych glebach, bogatych w wapń. Nadmiernie rozrastające się krzewy można przycinać.

Bez czarny łatwo rozmnaża się z sadzonek. Aby rozsadzić bez wystarczy jesienią pociąć roczne pędy na odcinki z 5-6 oczkami i umieścić w glebie tak, aby nad ziemią pozostały dwa oczka.

Czarny bez w ogrodzie

Czarny bez, jako roślina dekoracyjna, szczególnie dobrze nadaje się do ogrodów w wiejskim stylu. Kiedyś był sadzony na tyłach wiejskich domów, wierzono bowiem, że chroni przed złem, czarownicami i urokami. Dziś po prostu ładnie wygląda, choć posadzony za domem doskonale nadaje się do zasłonienia kompostu, który w sąsiedztwie czarnego bzu szybciej się rozkłada.

Czarny bez przyciąga do ogrodu  ptaki, które żywią się jego owocami, a w gałęziach chętnie wiją gniazda. Ponadto krzew pomaga chronić rośliny przed szkodnikami – wyciąg z czarnego bzu można stosować przeciwko gąsienicom i mszycom, a sfermentowane liście i kwiaty odstraszają krety i nornice.

Owoce i kwiaty czarnego bzu świetnie nadają się na przetwory, a przy tym mają cenne właściwości lecznicze.
Owoce i kwiaty czarnego bzu świetnie nadają się na przetwory, a przy tym mają cenne właściwości lecznicze. Byrev - pixabay.com

Czarny bez, czyli bez aptekarski

Czarny bez jest rośliną leczniczą –  jego zwyczajowe nazwy to, między innymi, bez lekarski i bez aptekarski. Środkiem leczniczym są przede wszystkim kwiaty i owoce.

Napary z kwiatów czarnego bzu działają moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo, stosowane są także zewnętrznie, do przemywań i płukanek. Kwiaty także mają zastosowanie w kosmetyce – działają wygładzająco, zmiękczająco i wybielająco, szczególnie korzystne są dla starzejącej się skóry. Można je wykorzystywać do produkcji toników, maseczek, czy do kąpieli.

Owoce czarnego bzu działają moczopędnie, napotnie, przeciwbólowo, stosuje się je także przy zaburzeniach przemiany materii. Moczopędne działanie ma również kora czarnego bzu.

Zbierane w słoneczny dzień kwiaty są bardzo aromatyczne i pyszne.
Zbierane w słoneczny dzień kwiaty są bardzo aromatyczne i pyszne. KL

Czarny bez w kuchni

Kwiaty i owoce bzu mają także zastosowanie w kuchni. Należy jednak pamiętać, żeby żadnych części bzu NIE SPOŻYWAĆ NA SUROWO ponieważ zawierają one toksyczny glikozyd – sambunigrynę, który może powodować zatrucia. Gotowanie czy smażenie oraz suszenie powoduje jednak rozkład szkodliwego związku i eliminuje jego działanie.

kwiatów można sporządzać syrop, a z owoców dżemy, galaretki, nalewki i konfitury. Kwiaty należy zbierać w słoneczny dzień, zanim zaczną przekwitać. Ścina je się całymi baldachami.

Owoce zbiera się w pełni dojrzałe – powinny mieć czarnofioletowy kolor. Można je suszyć (w przewiewnym miejscu i suchym miejscu) lub wykorzystać na przetwory.

A oto kilka przykładów, co można zrobić z kwiatów i owoców czarnego bzu:

  • Herbatka z kwiatów czarnego bzu - przepis
  • Kwiaty czarnego bzu w cieście naleśnikowym - przepis
  • Syrop z owoców czarnego bzu - przepis
  • Konfitury z dzikiego bzu - przepis

 

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie