Języcznik zwyczajny - jak uprawiać tę paproć w ogrodzie

Katarzyna Laszczak
Katarzyna Laszczak
Języcznik nie jest bardzo wymagający, a wygląda ładnie.
Języcznik nie jest bardzo wymagający, a wygląda ładnie. Katarzyna Laszczak
Języcznik to piękna paproć o nietypowych liściach. Podpowiadamy, jak ją uprawiać w ogrodzie i jakie warunki trzeba jej zapewnić.

Paprocie to rośliny, które świetnie sobie radzą w cienistych zakątkach ogrodu. Nie inaczej jest z języcznikiem zwyczajnym, który – jak na paproć – wygląda bardzo oryginalnie.

Języcznik zwyczajny, czyli jeleni język

I nazwa języcznik, i potoczna – jeleni język – nawiązują do wyglądu tej rośliny. Ma ona długie (do 60 cm), wąskie liście, kojarzące się z językiem. W przeciwieństwie do liści wielu innych paproci, nie są one podzielone. Powierzchnia liści jest skórzasta, błyszcząca i gładka. Wyrastają one na krótkich ogonkach o brązowobordowym zabarwieniu i tworzą ładną, lejkowatą kępę. Latem na dolnej części niektórych liści pojawiają się skupiska zarodników. Są one brązowe i tworzą charakterystyczne „kreseczki” w poprzek obu części blaszki liściowej. Liście języczników nie zanikają na zimę.

Języcznik zwyczajny, zwany jelenim językiem, jest rodzimym gatunkiem. Trzeba jednak wiedzieć, że jest pod ochroną.
Języcznik zwyczajny, zwany jelenim językiem, jest rodzimym gatunkiem. Trzeba jednak wiedzieć, że jest pod ochroną. Katarzyna Laszczak

Ta roślina była kiedyś zaliczana do rodzaju Phyllitis _i niekiedy jeszcze można ją znaleźć pod taką nazwą (_Phyllitis scolopendrium), natomiast obecnie uznano, że jest bliżej związana z zanokcicami i jej aktualna oficjalna nazwa to Asplenium scolopendrium.

Ozdobne odmiany języcznika

Języcznik ma kilka atrakcyjnych odmian, które różnią się przede wszystkim kształtem liści. Warto zwrócić uwagę m.in. na następujące odmiany:

  • Angustifolia („wąskolistna”) – liście są wydłużone i smukłe, o lekko karbowanych krawędziach, dorastają do 50 cm długości;
  • Cristata (Cristataum „grzebieniasta”) – liście są wyraźnie rozgałęzione i mają mocno pofalowane krawędzie; dorastają do 20-35 cm;
  • Furcata („rozwidlona”) – liście są rozdwojone na końcach i pofałdowane;
  • Marginata („obrzeżona”) – liście mają powcinane brzegi i są stosunkowo wąskie;
  • Undulata („falista”) – liście są stosunkowo szerokie i mają pofalowane brzegi.
Języczniki mają ciekawe odmiany ozdobne o różnie, nieraz fantazyjnie, ukształtowanych liściach.
Języczniki mają ciekawe odmiany ozdobne o różnie, nieraz fantazyjnie, ukształtowanych liściach. Krzysztof Ziarnek, Kenraiz (wikimedia.commons CC BY-SA 4.0)

licencja CC BY-SA 4.0

Jak uprawiać języcznik zwyczajny w ogrodzie

Języcznik zwyczajny nie jest bardzo wymagający. Najlepiej rośnie w półcieniu, ale radzi sobie w również w bardziej ocienionych miejscach. Może wytrzymać także na słońcu, ale nie będzie rósł dobrze, a jego liście będą jasnozielone lub wręcz żółtawe. Za to w ocienionych miejscach będą miały piękny, intensywnie zielony kolor.

Te rośliny lubią próchniczą i przepuszczalną oraz wilgotną ziemię. Jeśli nie pada, należy je podlewać, tak żeby ziemia całkiem nie przeschła. Natomiast nie powinno się ich sadzić na podłożu gliniastym i ciężkim.

Te paprocie są dość tolerancyjne co do odczynu gleby, ale najlepiej rosną na ziemiach wapiennych (zasadowych). Bardzo dobrze czują się na ziemiach wzbogaconych kompostem lub ziemią liściową, natomiast nie przepadają za nawozami mineralnymi.

Języczniki są odporne na mróz, ale młode rośliny, głównie odmian ozdobnych, można zabezpieczyć, szczególnie jeśli miałby nadejść mróz bez śniegu. Jeśli posadzimy języczniki pod drzewami lub krzewami liściastymi, nie wygrabiajmy opadłych liści spomiędzy nich. Zabezpieczą rośliny przed mrozem i poprawią jakość ziemi.

Jesienią nie usuwajmy też zaschniętych czy uszkodzonych liści języcznika – zróbmy to dopiero wiosną (to roślina zimozielona, ale część liści może zaschnąć), kiedy roślina zacznie wypuszczać nowe liście.

Liście języcznika nie zanikają na zimę, a nowe pojawiają się wiosną. Te rośliny cenią próchniczą, liściową ziemię, dlatego warto pozostawić wokół nich
Liście języcznika nie zanikają na zimę, a nowe pojawiają się wiosną. Te rośliny cenią próchniczą, liściową ziemię, dlatego warto pozostawić wokół nich opadłe jesienią liście. Katarzyna Laszczak

Jak rozmnożyć języcznik zwyczajny

Języcznik teoretycznie można rozmnażać, rozsiewając zarodniki, jednak skuteczniejszą i szybszą metodą jest podział kępy rozrośniętych roślin. Najlepiej robić to wiosną.

Języcznik w ogrodzie

Języcznik pięknie wygląda w naturalistycznych i leśnych ogrodach. Można go sadzić na skarpach, w pobliżu cieków wodnych (byle nie na podmokłej ziemi), a także murów. Urośnie również posadzony między kamieniami, na skalniakach (szczególnie jeśli mamy kamienie wapienne, można go sadzić od północnej lub wschodniej strony, gdzie nie będzie nadmiernie nasłoneczniony).

Języcznik zwyczajny w Polsce

Warto wiedzieć, że języcznik zwyczajny rośnie dziko w Polsce. Można go spotkać przede wszystkim w górach, a także na Roztoczu i Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Jest jednak gatunkiem wymierającym i objętym ścisłą ochroną gatunkową. Jeśli napotkamy dziko rosnące języczniki, absolutnie nie zrywajmy ich, ani nie próbujmy „przesadzać” do ogrodu. Sadzonki kupujmy w szkółkach roślin i sklepach ogrodniczych.

Języcznik jako roślina lecznicza

Języcznik był wykorzystywany w ludowej medycynie przeciwko różnym dolegliwościom – od padaczki, po kaszel i biegunkę (jak podaje dr Różański). Obecnie można kupić napoje i nalewki z języcznika oraz susz do przygotowania naparów. Jednak dokładne właściwości języcznika (oraz innych zanokcic) nie są dobrze przebadane i potwierdzone. Uwaga: ziele języcznika może zwiększać krzepliwość krwi.

Na niektórych liściach latem pojawiają się zarodniki. Ich skupiska tworzą charakterystyczne kreski.
Na niektórych liściach latem pojawiają się zarodniki. Ich skupiska tworzą charakterystyczne kreski. Katarzyna Laszczak

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

i Politycznie - J. Wiech - Czy KE może zablokować polski atom?

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie