Mahonia – wiecznie zielona i pięknie kwitnąca. Jak uprawiać mahonię

Michał Laszczak
Mahonie pięknie kwitną i pachną wczesną wiosną, ale są ozdobne przez cały rok, bo nie tracą liści na zimę.
Mahonie pięknie kwitną i pachną wczesną wiosną, ale są ozdobne przez cały rok, bo nie tracą liści na zimę. Tappancs - pixabay.com
Mahonia jest zielona przez cały rok, jednak szczególnie ozdobna jest wczesną wiosną i późnym latem. Warto ją mieć w ogrodzie. Sprawdźcie, jak uprawiać mahonię.

Mahonia – to nie ostrokrzew!

Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium) bywa mylona z ostrokrzewem, jednak nie ma z nim nic wspólnego. A wszystko przez zielone, błyszczące liście, których wcięcia najeżone są niewielkimi kolcami. Stąd inne nazwy tego krzewu – mahonia ostrolistna lub ościał. W rzeczywistości mahonia jest kuzynką berberysu, a nie ostrokrzewu.

Zobacz: Jakie rośliny mylimy najczęściej i które pomyłki są niebezpieczne

Choć liście mahonii rzeczywiście są „ościste” i trochę kłują, to ich wielką zaletą jest to, że nie opadają na zimę i zdobią krzew przez cały rok. Przy jesiennych przymrozkach czasem przebarwiają się na bordowo, ale nie odbiera to atrakcyjności mahonii. Czerwonawe są także młode liście.

Zobacz zdjęcia mahonii

Jak wygląda mahonia

Mahonie kwitną wczesną wiosną. Zdarza się to i w marcu, ale najczęściej w kwietniu. Często nie zdajemy sobie z tego sprawy, dopóki nie poczujemy naprawdę intensywnego i przyjemnego zapachu, i nie usłyszymy brzęczenia pszczół. To znak, że mahonia właśnie rozwinęła swe żółte kwiaty. Same w sobie nie są one okazałe, ale ponieważ są zebrane w wiechowate kwiatostany, nabierają efektownego wyglądu.

Mahonie kwitną stosunkowo wcześnie, między innymi dlatego są chętnie odwiedzane przez pszczoły. A efektem tych wizyt będą owoce – jagody, początkowo zielone, a ostatecznie granatowe z białym nalotem, które ozdobią mahonie od późnego lata, nawet do zimy.

Warto wiedzieć, że owoce mahonii są jadalne i szczególnie dobrze nadają się na przetwory. Ze zbieraniem owoców mahonii nie ma się co spieszyć, bo najlepsze są przemrożone. Uważajmy tylko na pestki, których nie powinno się jeść.

Mahonie w ogrodzie – wymagania

Mahonie nie są trudne w uprawie. Bywają wręcz uważane za rośliny inwazyjne – przywieziono je z Ameryki Północnej, ale doskonale radzą sobie w europejskich warunkach. Nie znaczy to jednak, że powinniśmy rezygnować z ich uprawy w ogrodzie.

Mahonie nie mają dużych wymagań. Najlepiej rosną na lekko kwaśnych lub obojętnych ziemiach, żyznych i przepuszczalnych. Ale radzą sobie również na słabszych. Podobnie z nasłonecznieniem - dobrze rosną i w lekkim słońcu, i lekkim cieniu. Dlatego można je sadzić np. pod drzewami liściastymi, które wiosną, w czasie kwitnienia, nie „zabiorą” im słońca. Przeżyją też w cieniu, ale będą gorzej kwitły i nie będą tak ładne, jakby mogły być.

Mahonia i ostrokrzew są podobne do siebie, ale nie są spokrewnione. Mahonie, w polskim klimacie, są łatwiejsze w uprawie.
Mahonia i ostrokrzew są podobne do siebie, ale nie są spokrewnione. Mahonie, w polskim klimacie, są łatwiejsze w uprawie. Katarzyna Laszczak

Mahonie lubią wilgotne podłoże, jednak wymagają podlewania przede wszystkim podczas suszy. Podłoże wokół nich warto wyściółkować korą, dzięki czemu będzie ono dłużej wilgotne, a przy okazji lekko zakwasimy glebę.

Mahonie nie mają dużego zapotrzebowania na nawozy - wiosną można zastosować nawóz wieloskładnikowy, a jesienią taki, który będzie zawierał fosfor i potas (te pierwiastki pomagają przetrwać roślinom zimę). Zwróćmy tylko uwagę, żeby nie zasilać mahonii nawozami z wapniem, bo jako rośliny raczej kwaśnolubne, nie znoszą go dobrze.

Krzewy zielone przez cały rok - przez cały rok wymagają opieki

Mahonie mają zielone liście przez cały rok. Dzięki temu świetnie nadają się na wszelkiego rodzaju jesienne i zimowe stroiki czy wianki. Jednak ma to też pewne konsekwencje dla ich uprawy. Przede wszystkim – potrzebują one wody przez cały rok. Ponieważ również zimą następuje parowanie przez liście, mahonie warto podlewać zimą, kiedy tylko pogoda na to pozwala (tzn. kiedy zima jest sucha, ale nie ma mrozów). Warto je też dość obficie podlewać jesienią, bo w końcu nigdy nie wiadomo, czy zima będzie mroźna.

Z tego samego względu mahonie źle też znoszą zimowe wiatry. Pomimo że są odporne na mróz, lepiej je sadzić w miejscach osłoniętych od wiatrów, szczególnie zachodnich  (warto wiedzieć, że zimą wieją w Polsce głównie z zachodu). Wprawdzie raczej nie „zmarnują” one mahonii, ale mogą uszkodzić część liści, a to one są całoroczną ozdobą rośliny.

Mahonia wygląda atrakcyjnie przez cały rok. Jej kwiaty i owoce są także pożyteczne dla zwierząt - m.in. pszczół i ptaków.
Mahonia wygląda atrakcyjnie przez cały rok. Jej kwiaty i owoce są także pożyteczne dla zwierząt - m.in. pszczół i ptaków. _Alicja_ - pixabay.com

Czy i jak przycinać mahonie

Mahonii teoretycznie nie trzeba przycinać. Ale jeśli chcemy, żeby miała ładny pokrój i była gęsta, warto to robić. Mahonia wprawdzie dobrze znosi nawet radykalne cięcie, jednak lepiej prowadzić je systematycznie. Mahonie nie osiągają znacznych rozmiarów (dorastają do ok. 1,5 m), jednak przycinając je regularnie, wczesną wiosną, uzyskamy ładny krzew o pożądanej wielkości.

Jak rozmnażać mahonię

Mahonia bardzo łatwo rozrasta się przez odrosty korzeniowe. Innym sposobem na pozyskanie nowych mahonii jest też przygotowanie sadzonek – zielnych lub zdrewniałych.

Mahonia pospolita i pośrednia

W polskich ogrodach najczęściej spotyka się mahonie pospolite (Mahonia aquifolium). Coraz częściej jednak pojawia się też inna odmiana czyli mahonia pośrednia (Mahonia x media). To krzyżówka wyhodowana z dwóch gatunków tego krzewu. Mahonia pośrednia różni się od pospolitej m.in. znacznie bardziej wydłużonymi kwiatostanami (i owocostanami), ma też dłuższe, smuklejsze liście i bardziej powcinane liście.

Jej wymagania uprawowe są zbliżone, z jedną ważną różnicą - mahonia pośrednia jest znacznie bardziej wrażliwa na mróz i polecana do uprawy w cieplejszych regionach kraju (w zależności od odmiany - strefa mrozoodporności 7a lub 7b).

Mahonia pospolita ma od 5 do 9 listków w jednym liściu, natomiast pośrednia - od 14 do 22.
Mahonia pospolita ma od 5 do 9 listków w jednym liściu, natomiast pośrednia - od 14 do 22. Katarzyna Laszczak

To warto wiedzieć o mahonii

Mahonia dobrze znosi różne warunki uprawy, jednak starszych egzemplarzy nie powinno się przesadzać.

Mahonia niewiele ma wspólnego z mahoniem – jej nazwa pochodzi od nazwiska irlandzko-amerykańskiego ogrodnika – Bernarda McMahona, który żył na przełomie XVIII i XIX wieku.

Pomimo podobieństwa kształtu liści, mahonie nie są spokrewnione z ostrokrzewem, ale z berberysem. I podobnie jak berberys, jej owoce zawierają cenną berberynę, która działa m.in. przeciwbakteryjnie, reguluje też poziom cukru i cholesterolu we krwi i zmniejsza apetyt, a także ogranicza rozwój tkanki tłuszczowej. Zarówno kora mahonii, jak i pędy oraz owoce (ale bez pestek!) bywają wykorzystywana jako surowiec zielarski.

Dowiedz się: Jak wykorzystać berberys - w ogrodzie, kuchni i dla zdrowia

Kwiatostany i owocostany mahonii pospolitej są znaczni krótsze i bardziej skupione niż mahonii pośredniej.
Kwiatostany i owocostany mahonii pospolitej są znaczni krótsze i bardziej skupione niż mahonii pośredniej. Katarzyna Laszczak

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie