Naturalny kalendarz w ogrodzie. Na co zwrócić uwagę

Katarzyna Józefowicz
Kwitnienie niektórych roślin lepiej wyznacza pory roku i terminu prac, niż kalendarze z datami dziennymi.
Kwitnienie niektórych roślin lepiej wyznacza pory roku i terminu prac, niż kalendarze z datami dziennymi. Kapa65 - pixabay.com
Poza kalendarzem z datami dziennymi warto zwrócić uwagę na kalendarz oparty na obserwacjach przyrody. Przyda nam się do prac w ogrodzie.

Tak bardzo zaufaliśmy nowinkom technicznym i osiągnięciom cywilizacji, że przestaliśmy zauważać i rozumieć otaczający nas świat przyrody. Dawniej sygnały dawane nam przez naturę, były cenną wskazówką, pomagającą dobrze zaplanować prace ogrodnicze i rolnicze. Nasi przodkowie nie mieli dostępu do telewizji czy Internetu, dlatego nie mogli opierać się na prognozach pogody. Obserwowali jednak przyrodę i umieli korzystać z jej wskazówek.

Co ciekawe, sygnały dawane przez naturę często były bardziej wiarygodne, niż informacje jakie dziś otrzymujemy z nowoczesnych mediów. Przyroda zawsze kierowała się własną mądrością, dlatego rośliny kwitły i rozwijały się po sobie w określonej kolejności (nawet jeśli któraś z pór roku się opóźniała), a zwierzęta w odpowiednim czasie się rozmnażały lub szykowały do zimowania.

Żurawie, bociany i gęsi bez kalendarza wiedziały, kiedy nadchodzi ich czas odlotu do cieplejszych krajów, a zimowity zakwitały na 6 tygodni przed pierwszymi przymrozkami, choć nie znały prognoz pogody. Takich przykładów w przyrodzie jest całe mnóstwo, dlatego warto przyjrzeć się naturze i usłyszeć, co ma nam do powiedzenia.

Pory roku według kalendarza fenologicznego

Potęgę natury docenili też naukowcy i zaczęli uważniej się jej przyglądać. Tak powstała gałąź nauki nazywana fenologią, badająca zależności miedzy czynnikami klimatycznymi i zmianami w pogodzie, a zachowaniem zwierząt i rozwojem roślin. Obserwacje tych zależności (m.in. w ogródkach fenologicznych), pozwoliły nawet ustalić fenologiczne pory roku, całkowicie niezależne od naszego kalendarza (różnica miedzy rejonami kraju może wynosić nawet miesiąc) i oparte głównie na rozwoju roślin i zachowaniach zwierząt.

Okazało się, że w rzeczywistości można wyróżnić nie 4, ale ponad 8 pór roku (niektóre źródła podają nawet 12). I tak:

  • przedwiośnie zwiastują kwitnące leszczyny, śnieżyczki przebiśnieg, zawilec gajowy, podbiał czy przylaszczka,
  • wczesna wiosna to z kolei czas kwitnienia mniszka lekarskiego, czeremchy pospolitej i pierwiosnka lekarskiego oraz pojawienia się pierwszych liści na brzozach,
  • pełnię wiosny zapowiadają kwitnące kasztanowce zwyczajne i bzy lilaki,
  • wczesne lato kwitnąca robinia akacjowa i dziurawiec zwyczajny,
  • lato kwitnąca lipa drobnolistna,
  • wczesną jesień poznamy po kwitnących wrzosach i zimowitach jesiennych oraz dojrzewających owocach kasztanowców,
  • jesień to żółknące i opadające liście kasztanowca, lipy drobnolistnej i brzozy brodawkowatej.
  • zima to już całkowity spoczynek roślin.

Przykładowe terminy niektórych prac ogrodniczych

Wszystkie te wskazówki przyrodnicze możemy z powodzeniem wykorzystać w praktyce, w odpowiednim czasie siejąc i sadząc rośliny oraz przeprowadzając prace pielęgnacyjne (pomogą nam w tym kalendarze i przewodniki fenologiczne oraz własne obserwacje).

Przykładowo siew buraków powinniśmy zacząć, gdy w ogrodzie rozpoczynają kwitnienie wiśnie, forsycje są w pełni rozkwitu, a na krzewach porzeczki, agrestu i brzozy pojawiają się pierwsze liście. Siew kukurydzy i sadzenie buraków powinny zbiegać się natomiast z początkiem kwitnienia mniszka lekarskiego i porzeczki czarnej.

Cięcie róż planujmy z kolei na czas kwitnienia forsycji.

Kalendarz „przyrodniczy” a szkodniki

W podobny sposób możemy przewidzieć i ustalić czas pojawienia się w ogrodzie szkodników, co pozwoli nam skuteczniej chronić rośliny. Owady dostosowują swój cykl życiowy do rozwoju roślin żywicielskich i pojawiają się na nich dokładnie wtedy, gdy mogą liczyć na dostatek pożywienia w postaci młodych liści, soczystych pąków lub dorodnych kwiatów.

Przykładowo koniec kwitnienia kasztanowca i początek kwitnienia żarnowca zbiega się z masowym wylotem pryszczarka bukszpanowego i składaniem przez niego jaj na krzewach bukszpanu.

Z kolei samice ochojników składają jaja na modrzewiach, gdy kończy swoje kwitnienie kalina wonna, a wyklute z nich larwy rozpoczynają żerowanie, kiedy kończy kwitnienie forsycja i zaczyna kwitnąć migdałek oraz czeremcha.

Mszyce i miodówki czekają natomiast z wylęgiem na pękanie pąków, na których będą mogły spokojnie żerować.

Na podstawie tych obserwacji opracowano nawet kalendarze ochrony roślin, wskazujące, kiedy zastosować konkretne preparaty (np. w fazie różowego pąka).

 

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyższy podatek od nieruchomości od 2023 roku - video flesz

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na e-ogrodek.pl e-ogrodek.pl
Dodaj ogłoszenie